RSS

Bài 28: Loài

06 Tháng 5
I.         KHÁI NIỆM LOÀI SINH HỌC

1.  Khái niệm

Loài là 1 hay 1 nhóm quần thể gồm các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên, cho ra đời con có sức sống và khả năng sinh sản nhưng lại cách li sinh sản với các nhóm quần thể khác. Câu hỏi:

- Ưu điểm của khái niệm này trong phân định loài?
Trả lời: + Khách quan không phụ thuộc vào người phân định
+ Có thể phân biệt các loài đồng hình với nhau.

-  Nhược điểm của khái niệm này là gì?
Trả lời:

+ Không dùng tiêu chuẩn CLSS để phân định loài vô tính.

+ Không phân biệt nhóm loài tuyệt chủng với nhóm loài hiện tại hoặc các nhóm xuất hiện không cùng thời điểm.

+ Khó xác định 2 quần thể CLSS như thế nào với nhau.

2.      Tiêu chuẩn phân định loài

Tiêu chuẩn phân định loài Đặc điểm Ví dụ
Cách li sinh sản Các loài có sự cách li không giao phối với nhau hoặc tạo ra con lai bất thụ. 2 loài cá có đặc điểm hình thái giống nhau sống trong 1 môi trường địa lí, nhưng không giao phối với nhau => thuộc 2 loài khác nhau.
Hình thái Có sự gián đoạn về hình thái, có nghĩa là bị ngắt quãng ở 1 tính trạng nào đó. -     Sáo đen mỏ vàng, sáo đen mỏ trắng, sáo nâu là 3 loài khác nhau.-     Rau dền gai và rau dền cơm là 2 loài khác nhau.
Địa lí – sinh thái 2 loài thân thuộc chiếm 2 khu vực địa lý riêng biệt hoặc có khu phân bố trùng nhau 1 phần hay hoàn toàn, trong đó mỗi loài thức nghi với điều kiện sinh thái nhất định. -   Voi châu Phi và voi Ấn Độ là 2 loài khác nhau vì chúng không thể giao phối với nhau, có hình thái khác nhau và khu vực địa lí xa nhau.-   Ngựa hoang ở Trung Á và ngựa vằn ở châu Phi là 2 loài khác nhau
Hóa sinh Khả năng chịu nhiệt của prôtêin của các loài, trình tự phân bố aa trong prôtêin Khả năng chịu nhiệt của prôtêin trong tế bào biểu bì, hồng cầu, trứng khác nhau giữa  loài ếch hồ niềm Nam Liên Xô cao hơn 3-40C ếch cỏ miền Bắc Liên Xô.
Sinh lí
Di truyền Giữa 2 loài có sự CLSS, cách li di truyền biểu hiện ở nhiều mức độ

Bảng gjhe: Tiêu chuẩn phân định loài

ð Câu hỏi:

-         Con lai (CON LA) giữa con ngựa cái và con lừa đực có phải là loài mới không? Tại sao?

Trả lời: Không. Vì chúng tồn tại như 1 nhóm quần thể, không thể giao phối với nhau và sinh ra đời con không có sức sống.

-         Người châu Á và người châu Mỹ có hình thái khác nhau, khu phân bố sống khác nhau có được coi là 2 loài không?
Trả lời: Không. Vì không có CLSS.

3.        CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
a.       Cách li trước hợp tử
Khái niệm cách li sinh sản: là các trở ngại trên cơ thể sinh vật ngăn cản các cá thể giao phối với nhau hoặc ngăn cản việc tạo ra con lai hữu thụ ngay cả khi các sinh vật này sống cùng một chỗ.

Các loại cách li

Đặc điểm

Kết luận

Nơi ở Các cá thể sống trong cùng khu vực địa lí nhưng trong sinh cảnh khác nhau nên không thể giao phối

Không thể giao phối với nhau →CLSS

Tập tính Các cá thể của các loài khác nhau có những tập tính giao phối riêng.
Thời gian(mùa vụ) Các cá thể thuộc các loài khác nhau có mùa sinh sản khác nhau, không thể giao phối với nhau được
Cơ học Do cấu tạo của cơ quan sinh sản khác nhau → các cá thể thuộc các loài khác

Bảng ghj: Các loại cách li trước hợp tử 

b. Cách li sau hợp tử

Đặc điểm

Cách li sau hợp tử

Khái niệm Là cơ chế ngăn cản việc tạo ra con lai hoặc ngăn cản việc tạo ra con lai hữu thụ
Cơ chế Cá thể của hai loài thân thuộc có thể giao phối với nhau tạo ra con lai
VD Lai giữa lừa đực và ngựa cái cho ra con la nhưng con la không thể sinh sản được.

Bảng jgsjg: Cách li sau hợp tử

3.        Vai trò của các cơ chế cách li.
Các cơ chế cách li đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình tiến hoá :

+ Ngăn cản các quần thể của loài trao đổi vốn gen cho nhau ® củng cố, tăng cường sự phân hoá thành phần kiểu gen trong quần thể bị chia cắt à hình thành loài mới.

+ Duy trì sự toàn vẹn của loài : vì chúng ngăn cản các loài trao đổi vốn gen cho nhau, do vậy mỗi loài duy trì được những đặc trưng riêng.

About these ads
 
Để lại phản hồi

Posted by on Tháng Năm 6, 2013 in Uncategorized

 

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: